Duurzaam & Creatief

Zeegras maakt je woonkamer stiller, en duurzamer

· 5 min leestijd

Je woonkamer heeft een open keuken, hoge plafonds en een betonvloer, en toch klinkt elk gesprek alsof je in een vergaderzaal zit. Dat harde geluid is het bijproduct van de strakke, minimalistische stijl die we zo graag kiezen. In een luisterlounge van audiomerk Dynaudio in Kopenhagen loste ontwerpstudio Norm Architects dat probleem onlangs op met een materiaal dat je niet snel in de bouwmarkt tegenkomt: zeegras.

Volgens vakblad MaterialDistrict hangen in die ruimte akoestische matten van zeegras in een ritmisch patroon aan het plafond, zichtbaar in plaats van wegwerkt. Het idee is simpel: in plaats van geluid te verstoppen achter een vals plafond, maak je het onderdeel van het ontwerp. En dat kan ook in een gewone woonkamer, zonder dat je meteen een studio van Norm Architects hoeft in te huren.

Wat zeegras eigenlijk is

Zeegras is geen zeewier en ook geen rietje van een milkshake, het is een echte waterplant die langs de Deense kust groeit en na stormen massaal aanspoelt. Het Deense bedrijf Søuld verzamelt dat aangespoelde gras en perst het tot platen. Opvallend genoeg is dat geen nieuwe uitvinding: bewoners van het Deense eiland Læsø gebruikten zeegras al in de 1600e eeuw als dakbedekking, omdat het van nature schimmel- en brandwerend is.

"At Søuld, we believe that the end-use must be considered to honor the story of eelgrass fully", zegt Tobias Øhrstrøm, oprichter van Søuld, in een persbericht van moederbedrijf MillerKnoll uit 2024. Het merk zet dus bewust in op een materiaal met een eeuwenoude geschiedenis, in plaats van op een gelikte marketingterm.

Qua uitstraling lijkt het resultaat op een mix van natuurlijk vilt en rieten matwerk: een beige, licht geribbelde textuur die warmte geeft aan een ruimte. Daarin lijkt het wel op leemstuc als wandafwerking, een ander natuurlijk materiaal dat de laatste jaren terrein wint omdat het textuur en karakter toevoegt zonder dat het opdringerig wordt.

Waarom het geluid zo goed opvangt

De vezelstructuur van zeegras is van nature hol en luchtig, en dat maakt het geschikt om geluid te dempen in plaats van terug te kaatsen. MaterialDistrict beschrijft het concreet: de zachte zeegraselementen absorberen geluid en helpen een gebalanceerde luisteromgeving te creëren. Harde, onafgewerkte materialen zoals glas, beton en strak gelakt hout doen precies het omgekeerde: ze kaatsen geluidsgolven terug de ruimte in, waardoor je stem, de tv en je keukenapparatuur allemaal harder lijken.

Belangrijk om te weten: onafhankelijke meetwaarden zoals een officiële NRC-score (de internationale maatstaf voor geluidsabsorptie) worden in de persberichten en vakpers niet genoemd. De claim dat het goed absorbeert is dus wel breed gedragen in de sector, maar niet onderbouwd met harde laboratoriumcijfers in wat er publiek beschikbaar is. Zie het als een materiaal met een sterke reputatie, niet als een gegarandeerd gemeten percentage.

Hoe je het zelf toepast

Zeegraspanelen worden via Spinneybeck, de Amerikaanse distributeur van Søuld, verkocht in platen van 110 bij 60 centimeter en 110 bij 300 centimeter, in diktes van 1,8, 3,5 of 4 centimeter. Je kunt ze met gefaseerde of omwikkelde randen laten afwerken, en combineren met wolvilt in meer dan 90 kleuren voor wie toch nog een kleuraccent wil.

In de praktijk werkt het materiaal het best op dezelfde plekken waar je kurk op je muren zou overwegen: een achterwand bij de bank, een hoek bij de eettafel, of een plafondstrook boven een open keuken. Hang je liever een object in plaats van een vlakke plaat, dan is een vrijstaande akoestische kamerscherm een optie, zoals Søuld dat zelf ook maakt voor kantoorruimtes.

Praktisch nadeel: het is nog geen materiaal dat je bij de lokale bouwmarkt koopt. Je bestelt het via gespecialiseerde leveranciers, en de prijs ligt in lijn met andere premium akoestische oplossingen zoals wolvilt panelen. Wie liever met bestaand meubilair werkt, kan trouwens ook kijken naar een wandpaneel van oude spijkerstof, dat een vergelijkbaar zacht, geluiddempend effect heeft tegen een lagere prijs.

De duurzaamheidsclaim onder de loep

Søuld noemt het materiaal volledig circulair: panelen die niet meer gebruikt worden, kun je terugsturen voor een tweede leven als nieuw Søuld-product. Ook groeit zeegras als waterplant zonder bemesting of landbouwgrond, in tegenstelling tot bijvoorbeeld katoen of hout. Dat is een reëel voordeel.

Tegelijk is het goed om kritisch te blijven. Cijfers over CO2-opslag of een volledige levenscyclusanalyse staan niet op de pagina's die je als consument tegenkomt, dus een harde duurzaamheidsscore kun je er niet aan hangen. Het is een materiaal met een sterk verhaal en een lange geschiedenis, maar "circulair" en "biobased" zijn in dit geval kwalitatieve claims van de fabrikant zelf, geen onafhankelijk geverifieerde cijfers.

Wat je hiermee doet in je eigen huis

Je hoeft niet meteen je hele woonkamer te bekleden met zeegras om er iets aan te hebben. Begin klein: één wand achter de bank, of een plafondstrook boven de eettafel waar het geroezemoes van etentjes het hardst weerkaatst. Het effect op de akoestiek merk je vaak al binnen één paneel, en visueel voegt het een laag natuurlijke textuur toe die je anders alleen met rieten matten of vilt bereikt.

Twijfel je tussen zeegras en een goedkoper alternatief, kijk dan eerst naar wat je ruimte nodig heeft: gaat het puur om geluid, dan is een dik vilt- of spijkerstofpaneel vaak voldoende en stukken goedkoper. Gaat het ook om een uniek, verhalend materiaal dat opvalt bij bezoek, dan is zeegras de investering die daadwerkelijk een gesprek op gang brengt, al is het dan niet meer over de galm in je woonkamer.

J
Geschreven door Jasper Hoogeveen Design schrijver

Jasper kwam via een omweg bij interieur terecht. Hij studeerde industrieel ontwerp, werkte jaren in de meubelindustrie en realiseerde zich toen dat hij liever óver meubels schreef dan ze ontwierp. Hij heeft een encyclopedische kennis van designgeschiedenis en kan urenlang praten over de verschillen tussen Bauhaus en Art Deco. Zijn schrijfstijl is toegankelijk maar goed onderbouwd, met altijd een verrassend feitje dat je aan de borreltafel kunt droppen. In zijn vrije tijd restaureert hij oude stoelen die hij bij kringloopwinkels vindt.